Sentetik anket nasıl çalışır?
Önce hedef kitle tanımlanır: yaş, gelir, şehir, alışveriş alışkanlıkları gibi özellikler seçilir ya da Türkiye nüfusunu temsil eden hazır bir örneklem kullanılır. Ardından anket soruları yazılır ve örneklemdeki her sentetik katılımcıya ayrı ayrı sorulur.
Her katılımcı yalnızca bir seçenek işaretlemez; tercihinin nedenini de açıklar. Böylece nicel dağılımın yanında nitel gerekçeler de aynı çalışmadan çıkar.
Hangi sorular için uygundur?
Sentetik anketler, seçenekler arasında karşılaştırma gerektiren sorularda en iyi sonucu verir.
- Fiyat: hangi fiyatta talep hızla düşüyor, en yüksek geliri hangi fiyat getiriyor?
- Ürün: hangi özellik tercihi en çok etkiliyor (konjoint, MaxDiff)?
- İletişim: iki mesajdan ya da iki ambalajdan hangisi daha ikna edici?
- Reklam: mesaj hatırlanıyor mu, satın alma niyeti yaratıyor mu?
Sentetik katılımcılar ne kadar doğru yanıt verir?
Yayımlanmış araştırmalar, dil modellerinin birçok klasik anket ve deneyde insan yanıtlarının genel örüntüsünü yeniden üretebildiğini gösteriyor. Aynı çalışmalar, doğruluğun alt gruplar arasında eşit olmadığını ve modelin kalibrasyon gerektirdiğini de gösteriyor.
Bu yüzden SCL’de modeller gerçek tüketici verisiyle karşılaştırılır ve sonuçlar kesin tahmin olarak değil, karar için yön gösteren bulgular olarak sunulur. Sentetik anketin sonucu ile küçük bir gerçek anketin sonucunu yan yana okumak en sağlam yaklaşımdır.
Klasik anketten farkı nedir?
Klasik ankette zaman ve bütçenin büyük kısmı katılımcı bulmaya gider. Sentetik ankette örneklem hazırdır; aynı kitleye aynı gün içinde onlarca farklı senaryo sorulabilir. Buna karşılık klasik anket gerçek insanların beyanını ölçer ve nihai doğrulama için yerini korur.
| Sentetik anket | Klasik anket | |
|---|---|---|
| Katılımcı | Profili tanımlı yapay zekâ ajanları | Gerçek kişiler |
| Sonuç süresi | Dakikalar | Günler, haftalar |
| Örneklem büyüklüğü | Tek profilden binlerce kişiye | Bütçeyle sınırlı |
| Gerekçe | Her yanıtla birlikte gelir | Ek açık uçlu soru gerektirir |
| Doğrulama | Gerçek veriyle karşılaştırma gerekir | Doğrudan beyan |
Sık sorulan sorular
Sentetik katılımcı nedir?
Sentetik katılımcı, yaş, gelir, şehir ve alışveriş alışkanlıkları gibi özellikleriyle gerçek bir tüketiciye benzeyen ve araştırma sorularını bu profile göre yanıtlayan bir yapay zekâ ajanıdır.
Sentetik anketin en küçük örneklemi ne kadardır?
Tek bir profille görüşme yapılabilir. Dağılım görmek için genellikle yüzlerce sentetik katılımcıdan oluşan örneklemler kullanılır.
Sentetik anket sonuçları ne kadar sürede hazır olur?
Çalışmanın büyüklüğüne bağlıdır; çoğu anket dakikalar içinde tamamlanır ve rapor PDF ya da Excel olarak indirilebilir.
Sentetik anket hangi durumlarda kullanılmamalı?
Modelin hakkında çok az bilgi sahibi olduğu tamamen yeni kategorilerde ve hukuki ya da finansal sonucu ağır kararlarda tek başına kullanılmamalı; gerçek tüketici araştırmasıyla birlikte okunmalıdır.
Kaynaklar
Bu sayfadaki değerlendirmeler, LLM tabanlı katılımcı simülasyonu üzerine yayımlanmış akademik çalışmalara dayanır. Özetlerini makaleler sayfasında bulabilirsiniz. Makale özetlerini okuyun.
İlgili sayfalar
- Sentetik veri nedir?
- Tüketici dijital ikizi nedir?
- Demoyu deneyin
- Örnek çalışma: atıştırmalıkta fiyat duyarlılığı
Son güncelleme: Eylül 2026